Legionella watertemperatuur: Wanneer groeit legionella en hoe meet je het?
- , door Luc Krijnen
- 4 min lezen
Legionella is een bacterie die ernstige gezondheidsproblemen kan veroorzaken, zoals de veteranenziekte. Daarom gelden in Nederland strikte regels voor legionellapreventie en de temperatuur van drinkwaterinstallaties.
De juiste watertemperatuur speelt een cruciale rol bij legionella preventie en legionella controle. Wanneer water te warm of te lang stilstaat, kan de bacterie zich snel vermenigvuldigen.
In deze uitgebreide gids leggen we uit:
-
bij welke temperatuur legionella groeit
-
hoe je legionella temperatuur kunt meten
-
welke watertemperaturen veilig zijn
-
wat de legionella regelgeving in Nederland voorschrijft
-
hoe je een legionella risicoanalyse en beheersplan uitvoert
Voor het controleren van waterinstallaties worden vaak speciale meetinstrumenten gebruikt. Bekijk bijvoorbeeld het assortiment legionella thermometers en meetapparatuur voor professionele legionella monitoring.
Wat is legionella?
Legionella is een bacterie die van nature voorkomt in water en bodem. In kleine hoeveelheden vormt dit meestal geen probleem, maar in bepaalde omstandigheden kan de bacterie zich snel vermenigvuldigen.
Legionella groeit vooral in drinkwaterinstallaties, zoals:
-
warmwaterleidingen
-
douches
-
boilers
-
warmwatertanks
-
koeltorens
-
bubbelbaden
Besmetting vindt plaats wanneer mensen waterdruppels (aerosolen) inademen die legionella bevatten. Daarom is het belangrijk om legionella inspecties en legionella controles uit te voeren in waterinstallaties.
Bij welke temperatuur groeit legionella?
De temperatuur van water is de belangrijkste factor voor legionellagroei.
| Watertemperatuur | Effect |
|---|---|
| < 20°C | Legionella groeit nauwelijks |
| 20 – 25°C | beperkte groei |
| 25 – 45°C | ideale groeitemperatuur |
| 50°C | groei stopt |
| 55°C | bacteriën sterven langzaam af |
| 60°C+ | legionella wordt gedood |
Dit betekent dat lauw water tussen 25°C en 45°C een groot risico vormt voor legionella groei.
Daarom is het belangrijk om regelmatig de legionella water temperatuur te meten.
Voor een nauwkeurige meting gebruiken installateurs vaak een professionele legionella thermometers.
Nederlandse legionella regelgeving
In Nederland zijn regels voor legionellapreventie vastgelegd in verschillende wetten en normen:
-
Drinkwaterwet
-
Drinkwaterbesluit
-
Regeling legionellapreventie
-
NEN 1006
-
ISSO 55 richtlijnen
Deze regels verplichten eigenaren en beheerders van gebouwen om legionella risicoanalyses en legionella beheersplannen uit te voeren.
Ook moeten zij regelmatig:
-
legionella inspecties uitvoeren
-
legionella temperatuur meten
-
legionella monitoring uitvoeren
-
legionella tests van water laten uitvoeren
Prioritaire instellingen
Sommige gebouwen hebben een verhoogd legionellarisico. Daarom gelden hier strengere regels.
Voorbeelden van prioritaire instellingen:
-
ziekenhuizen
-
zorginstellingen
-
hotels
-
campings
-
sauna’s
-
zwembaden
-
jachthavens
Deze organisaties moeten verplicht een legionella risicoanalyse en legionella beheersplan hebben.
Legionella temperatuur warm water
Voor warm water gelden strikte temperatuurregels.
Volgens Nederlandse richtlijnen:
-
minimaal 60°C in boilers
-
minimaal 55°C bij tappunten
Deze temperaturen zorgen ervoor dat legionella niet kan groeien.
Daarom is het belangrijk om regelmatig de legionella temperatuur van warm water te meten met een betrouwbare legionella thermometer.
Legionella temperatuur koud water
Ook koud water speelt een belangrijke rol bij legionellapreventie.
De richtlijnen adviseren:
-
idealiter onder 20°C
-
maximaal 25°C
Wanneer koud water warmer wordt dan 25°C kan legionella zich ontwikkelen.
Daarom voeren installateurs regelmatig legionella temperatuurmetingen in koudwaterinstallaties uit.
Thermische desinfectie tegen legionella
Een veelgebruikte methode om legionella te bestrijden is thermische desinfectie.
Bij deze methode wordt het water tijdelijk sterk verwarmd en door het leidingsysteem gespoeld.
| Temperatuur | Minimale spoeltijd |
|---|---|
| 60°C | 20 minuten |
| 65°C | 10 minuten |
| 70°C | 5 minuten |
Deze methode wordt vaak gebruikt na een legionella test van water waarbij een besmetting is vastgesteld.
Belangrijke legionella preventie maatregelen
Een goed legionella beheer bestaat uit meerdere stappen.
Regelmatig doorspoelen
Leidingen die weinig gebruikt worden moeten regelmatig worden doorgespoeld om stilstaand water te voorkomen.
Stilstaand water vermijden
Legionella groeit sneller in stilstaand water. Daarom moeten installaties worden ontworpen met:
-
goede doorstroming
-
minimale dode leidingen
Legionella temperatuur meten
Regelmatige temperatuurmetingen zijn essentieel voor legionella preventie.
Met een professionele legionella thermometer kan snel gecontroleerd worden of een installatie voldoet aan de wettelijke eisen.
Legionella en warmtepompen
Warmtepompen worden steeds vaker gebruikt voor warm water.
Het probleem is dat veel warmtepompen water produceren rond 40°C, wat precies in het groeigebied van legionella ligt.
Daarom hebben veel systemen een automatische legionella cyclus waarbij het water periodiek tot 60°C of hoger wordt verwarmd.
Conclusie
Legionella vormt een serieus gezondheidsrisico wanneer waterinstallaties niet goed worden beheerd.
Belangrijke maatregelen zijn:
-
koud water onder 25°C houden
-
warm water boven 55°C bij tappunten
-
boilers minimaal 60°C
-
stilstaand water vermijden
-
regelmatige legionella inspectie en controle
-
regelmatig legionella temperatuur meten
Door deze maatregelen te combineren met betrouwbare temperatuurmetingen en legionella monitoring kan het risico op legionella sterk worden verminderd.
Voor professionele temperatuurmetingen kun je gebruikmaken van legionella thermometers en meetinstrumenten die speciaal ontworpen zijn voor legionella controle.
